
DIETA KETOGENICZNA BEZ MITÓW
Dieta ketogeniczna – czym jest, jak działa i co mówi o niej aktualna wiedza medyczna.
Dieta ketogeniczna od lat budzi skrajne emocje. Dla jednych jest skutecznym narzędziem poprawy parametrów metabolicznych i redukcji tkanki tłuszczowej, dla innych dietą kontrowersyjną i trudną do utrzymania. W przestrzeni internetowej często upraszcza się ją do hasła „jedz tłuszcz i chudnij”, co nie tylko mija się z prawdą, ale prowadzi do wielu błędów i rozczarowań.
W rzeczywistości dieta ketogeniczna nie jest nowym trendem, lecz konkretnym modelem metabolicznym, który ma długą historię w medycynie oraz solidne podstawy fizjologiczne. Aby ocenić jej przydatność, bezpieczeństwo i ograniczenia, warto spojrzeć na nią bez emocji, w oparciu o aktualną wiedzę naukową.
Historia diety ketogenicznej – zanim stała się popularna
Zanim dieta ketogeniczna zaczęła być kojarzona z redukcją masy ciała, była stosowana przede wszystkim w leczeniu chorób metabolicznych i neurologicznych. Jej historia sięga początków XX wieku i jest ściśle związana z okresem, w którym medycyna nie dysponowała jeszcze skutecznymi lekami regulującymi poziom glukozy we krwi ani nowoczesnymi terapiami neurologicznymi.
Przed odkryciem insuliny w 1921 roku cukrzyca była chorobą postępującą i w większości przypadków śmiertelną. Lekarze nie mieli możliwości farmakologicznego obniżania glikemii, dlatego jedynym narzędziem terapeutycznym była dieta. Już pod koniec XIX i na początku XX wieku obserwowano, że im większa podaż węglowodanów, tym szybciej dochodzi do nasilenia objawów choroby, wzrostu poziomu glukozy we krwi oraz cukromoczu. W odpowiedzi na te obserwacje zaczęto stosować diety bardzo niskowęglowodanowe, często wysokotłuszczowe lub skrajnie niskokaloryczne, których celem było zmniejszenie obciążenia organizmu glukozą.
W praktyce nie były to diety lecznicze w dzisiejszym rozumieniu, lecz próby spowolnienia przebiegu choroby i wydłużenia życia pacjentów. Były one trudne, wyniszczające i obarczone wieloma ograniczeniami, jednak w tamtym czasie stanowiły jedyną alternatywę wobec szybkiej progresji cukrzycy. Te wczesne doświadczenia kliniczne odegrały istotną rolę w dalszym rozwoju wiedzy na temat metabolizmu tłuszczów i alternatywnych źródeł energii dla organizmu.
Kolejnym ważnym etapem w historii diety ketogenicznej było jej zastosowanie w neurologii. W latach 20. XX wieku zauważono, że stan głodzenia oraz diety bardzo niskowęglowodanowe mogą zmniejszać częstość napadów padaczkowych. Na tej podstawie opracowano dietę ketogeniczną jako celowaną strategię żywieniową w leczeniu padaczki lekoopornej, szczególnie u dzieci. Dieta ta charakteryzowała się wysoką zawartością tłuszczu, bardzo niską podażą węglowodanów i kontrolowaną ilością białka, co prowadziło do wytwarzania ciał ketonowych i wprowadzenia organizmu w stan ketozy.
W tym kontekście dieta ketogeniczna była traktowana nie jako dieta odchudzająca, lecz jako interwencja terapeutyczna oparta na konkretnych mechanizmach metabolicznych. Jej skuteczność w redukcji napadów padaczkowych została potwierdzona klinicznie i do dziś pozostaje ona jedną z metod leczenia padaczki lekoopornej, stosowaną w wyspecjalizowanych ośrodkach medycznych.
Dopiero wiele lat później, wraz z rozwojem badań nad metabolizmem, insuliną i gospodarką węglowodanową, dieta ketogeniczna zaczęła być analizowana również w kontekście redukcji masy ciała oraz zaburzeń metabolicznych. Współczesne zainteresowanie dietą keto jest więc w dużej mierze powrotem do dawnych obserwacji klinicznych, uzupełnionych o aktualną wiedzę fizjologiczną i narzędzia diagnostyczne, które pozwalają lepiej rozumieć jej działanie i ograniczenia.
Również w Europie, w tym w Niemczech, podejścia niskowęglowodanowe były wykorzystywane w leczeniu zaburzeń metabolicznych jeszcze przed II wojną światową. Wspólnym mianownikiem tych strategii było odejście od glukozy jako jedynego paliwa organizmu i wykorzystanie tłuszczu jako alternatywnego źródła energii.
Czym jest dieta ketogeniczna z punktu widzenia fizjologii
Dieta ketogeniczna to sposób żywienia, którego celem jest wprowadzenie organizmu w stan ketozy. Oznacza to metaboliczne przestawienie się z wykorzystywania glukozy na wykorzystywanie tłuszczów i ciał ketonowych jako głównego źródła energii.
Aby było to możliwe, konieczne jest:
- bardzo duże ograniczenie węglowodanów
- umiarkowana podaż białka
- wysoka podaż tłuszczu
To właśnie proporcje makroskładników odróżniają dietę ketogeniczną od zwykłej diety niskowęglowodanowej. Samo wyeliminowanie cukru czy pieczywa nie wystarcza, aby organizm wszedł w ketozę.
Ketoza – co dokładnie dzieje się w organizmie
Ketoza jest fizjologicznym stanem metabolicznym, w którym organizm zmienia główne źródło energii z glukozy na tłuszcze i ciała ketonowe. Proces ten rozpoczyna się w wątrobie, gdzie przy niskiej dostępności węglowodanów oraz obniżonym poziomie insuliny dochodzi do nasilenia beta-oksydacji kwasów tłuszczowych. W jej wyniku powstaje acetylo-CoA, który przy ograniczonej podaży glukozy nie jest w pełni wykorzystywany w cyklu Krebsa, lecz zostaje skierowany na szlak ketogenezy.
W efekcie w wątrobie powstają ciała ketonowe: acetooctan, beta-hydroksymaślan oraz aceton. Ciała te są następnie uwalniane do krwiobiegu i transportowane do tkanek obwodowych, gdzie mogą być wykorzystywane jako alternatywne źródło energii. Szczególne znaczenie ma tu mózg, który w warunkach niskiej dostępności glukozy stopniowo zwiększa zdolność do wykorzystywania ketonów jako paliwa energetycznego. Proces ten nie zachodzi natychmiast i wymaga adaptacji metabolicznej.
Adaptacja do ketozy jest procesem stopniowym i może trwać od kilku dni do nawet kilku tygodni, w zależności od wcześniejszego sposobu żywienia, poziomu aktywności fizycznej oraz indywidualnych cech metabolicznych. W tym okresie organizm uczy się efektywnie korzystać z nowego źródła energii, co u części osób wiąże się z przejściowymi objawami adaptacyjnymi.
Grypa ketonowa – objawy adaptacji do ketozy
Potocznie objawy te określane są jako „grypa ketonowa” (ang. keto flu). Nie jest to choroba, lecz zbiór przejściowych dolegliwości pojawiających się na początku diety ketogenicznej, najczęściej w pierwszych dniach lub tygodniach adaptacji.
Do najczęściej zgłaszanych objawów należą:
- zmęczenie i obniżenie energii
- bóle głowy
- uczucie osłabienia
- trudności z koncentracją
- zawroty głowy
- skurcze mięśni
- uczucie „mgły mózgowej”
Objawy te wynikają głównie ze zmian w gospodarce elektrolitowej, spadku poziomu insuliny oraz zwiększonego wydalania sodu i wody przez nerki. Wraz z adaptacją organizmu do wykorzystywania ketonów oraz przy odpowiednim nawodnieniu i podaży elektrolitów, dolegliwości te zazwyczaj ustępują samoistnie.
Warto podkreślić, że nie każda osoba doświadcza objawów grypy ketonowej, a ich nasilenie może być bardzo zróżnicowane.
Ketoza fizjologiczna a kwasica ketonowa – kluczowe różnice
Jednym z najczęstszych nieporozumień dotyczących diety ketogenicznej jest mylenie ketozy fizjologicznej z kwasicą ketonową. Są to dwa zupełnie różne stany metaboliczne.
Ketoza fizjologiczna jest kontrolowanym i bezpiecznym stanem adaptacyjnym, w którym poziom ciał ketonowych we krwi utrzymuje się w umiarkowanym zakresie, a organizm zachowuje zdolność do regulacji równowagi kwasowo-zasadowej. Występuje ona u zdrowych osób w odpowiedzi na głodzenie, post lub dietę ketogeniczną.
Kwasica ketonowa natomiast jest stanem patologicznym, najczęściej obserwowanym u osób z nieleczoną lub źle kontrolowaną cukrzycą typu 1. Dochodzi w niej do skrajnego niedoboru insuliny, niekontrolowanej produkcji ciał ketonowych oraz gwałtownego zakwaszenia organizmu. Stan ten jest zagrożeniem życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
U zdrowych osób stosujących dietę ketogeniczną mechanizmy regulacyjne organizmu zapobiegają rozwojowi kwasicy ketonowej. Dlatego ketoza żywieniowa nie jest równoznaczna z kwasicą ketonową i nie powinna być z nią utożsamiana.
Model żywienia w diecie ketogenicznej – zasady praktyczne
Dieta ketogeniczna opiera się na bardzo niskiej podaży węglowodanów, umiarkowanej podaży białka oraz wysokiej podaży tłuszczu. To właśnie takie proporcje makroskładników umożliwiają wejście organizmu w stan ketozy i jego utrzymanie. W praktyce najczęściej przyjmuje się, że ilość węglowodanów w diecie ketogenicznej mieści się w zakresie od około 20 do 40 gramów dziennie, choć u części osób możliwe jest pozostawanie w ketozie również przy nieco wyższej podaży, sięgającej nawet 50 gramów węglowodanów na dobę.
Należy jednak podkreślić, że tolerancja węglowodanów jest cechą bardzo indywidualną. U jednej osoby ketoza może utrzymywać się przy 30 gramach węglowodanów, podczas gdy u innej przy tej samej ilości nie dojdzie do wytwarzania ciał ketonowych. Z tego powodu często zaleca się rozpoczęcie diety ketogenicznej od niższej podaży węglowodanów, a następnie stopniowe jej zwiększanie przy jednoczesnej kontroli poziomu ketonów we krwi lub w moczu. Takie podejście pozwala dobrać ilość węglowodanów indywidualnie, bez zgadywania i opierania się wyłącznie na subiektywnych odczuciach.
W przeciwieństwie do białka i tłuszczu, ilość węglowodanów w diecie ketogenicznej nie jest uzależniona od masy ciała, masy mięśniowej ani beztłuszczowej masy ciała. To istotna różnica w porównaniu do innych modeli żywieniowych. Węglowodany w ketozie stanowią składnik ściśle limitowany ilościowo, ponieważ nawet niewielkie ich nadmiary mogą wyprowadzać organizm ze stanu ketozy, niezależnie od tego, czy dana osoba waży 50 czy 90 kilogramów.
Podaż białka w diecie ketogenicznej powinna być umiarkowana i dostosowana do zapotrzebowania organizmu. Zbyt niska ilość białka może prowadzić do utraty masy mięśniowej, natomiast jego nadmiar może sprzyjać nasilonej glukoneogenezie, czyli produkcji glukozy z aminokwasów, co u części osób utrudnia utrzymanie ketozy. W praktyce białko stanowi zwykle około 15–25% dziennej podaży energii, przy czym dokładna ilość powinna być dobrana indywidualnie.
Pozostałą część energii w diecie ketogenicznej stanowi tłuszcz, który zazwyczaj dostarcza około 70–80% całkowitej podaży kalorii. To właśnie tłuszcz staje się głównym źródłem energii dla organizmu w stanie ketozy. Jego odpowiednia ilość jest niezbędna nie tylko do utrzymania produkcji ciał ketonowych, ale także do zapewnienia sytości, stabilności energetycznej i prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Ile białka w diecie ketogenicznej i jak je liczyć
Podobnie jak ilość węglowodanów, podaż białka w diecie ketogenicznej powinna być dobrana indywidualnie, a nie „na oko” lub według procentów energii. Ogólne zalecenia dotyczące białka w diecie keto obejmują zakres od około 1,2 do 2,0 gramów białka na kilogram masy ciała dziennie, w zależności od poziomu aktywności fizycznej, celu diety (utrzymanie masy mięśniowej, redukcja tłuszczu) oraz metabolizmu danej osoby.
Niektóre źródła sugerują jeszcze bardziej precyzyjne podejście, czyli liczenie białka względem masy beztłuszczowej ciała (LBM). Przy takim podejściu dla utrzymania masy mięśniowej często rekomenduje się około 1,0–1,5 g białka na kilogram beztłuszczowej masy ciała dziennie, co może być pomocne zwłaszcza u osób trenujących siłowo lub starających się ograniczyć utratę mięśni w czasie redukcji.
W praktyce oznacza to, że osoba ważąca 70 kg, o umiarkowanej aktywności, może spożywać około 84–140 g białka dziennie, w zależności od celów i intensywności treningów, przy czym wyższe spożycie białka nie zawsze oznacza lepsze efekty, jeśli prowadzi do nadmiernej glukoneogenezy i wyprowadzenia z ketozy.
Kluczowe jest to, że białko powinno być spożywane w takiej ilości, która:
- wspiera utrzymanie masy mięśniowej i regenerację tkanek,
- zapewnia odpowiednią podaż aminokwasów,
- nie zaburza stanu ketozy u danej osoby, co można oceniać przez pomiary ketonów we krwi lub moczu.
Dieta ketogeniczna wymaga kontroli, a nie intuicji
Jednym z najczęstszych błędów popełnianych na diecie ketogenicznej jest brak kontroli spożycia makroskładników. Wbrew obiegowym opiniom, dieta keto nie jest dietą „na oko”.
Zbyt duża ilość węglowodanów może uniemożliwić wejście w ketozę, a nadmiar białka może prowadzić do zwiększonej glukoneogenezy, czyli produkcji glukozy z aminokwasów. W obu przypadkach organizm nie osiąga stanu ketozy, mimo spożywania produktów uznawanych za „keto”.
Dlatego liczenie makroskładników, przynajmniej w początkowym okresie, jest elementem świadomego i bezpiecznego prowadzenia diety ketogenicznej.
Jak sprawdzić, czy organizm jest w ketozie
Subiektywne odczucia nie są wiarygodnym potwierdzeniem ketozy. Jedynym obiektywnym sposobem jej oceny jest pomiar ciał ketonowych.
Najczęściej stosuje się:
- pomiar ketonów w moczu
- pomiar ketonów we krwi
Regularna kontrola pozwala ocenić, czy dieta jest prowadzona prawidłowo i czy organizm rzeczywiście funkcjonuje w stanie ketozy.
Dieta ketogeniczna a redukcja tkanki tłuszczowej
Dieta ketogeniczna jest jednym z najlepiej przebadanych modeli żywieniowych w kontekście redukcji tkanki tłuszczowej, szczególnie u osób z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, insulinoopornością czy tendencją do wahań poziomu glukozy we krwi. Jej skuteczność nie wynika z „magicznego” działania ketonów, lecz z głębokiej zmiany środowiska hormonalnego i metabolicznego organizmu.
Znaczne ograniczenie węglowodanów prowadzi do obniżenia poziomu insuliny, która jest jednym z kluczowych hormonów regulujących magazynowanie tłuszczu. Przy niskim poziomie insuliny nasilona zostaje lipoliza, czyli uwalnianie kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej, a organizm znacznie chętniej sięga po zgromadzone zapasy energii. W stanie ketozy tłuszcz staje się nie tylko paliwem zapasowym, ale głównym źródłem energii dla wielu tkanek.
Dodatkowym mechanizmem sprzyjającym redukcji tkanki tłuszczowej jest stabilizacja poziomu glukozy we krwi i zmniejszenie wahań energetycznych w ciągu dnia. U wielu osób przekłada się to na lepszą kontrolę apetytu, mniejsze napady głodu oraz łatwiejsze utrzymanie deficytu energetycznego bez uczucia ciągłego zmęczenia. Warto jednak podkreślić, że mimo zmiany szlaku energetycznego, bilans energetyczny nadal ma znaczenie, dieta ketogeniczna nie znosi podstawowych praw fizjologii, a jej skuteczność zależy od całkowitej podaży energii i adaptacji metabolicznej organizmu.
Dieta ketogeniczna a budowanie masy mięśniowej
W kontekście budowania masy mięśniowej dieta ketogeniczna budzi znacznie więcej kontrowersji i wymaga bardziej ostrożnego podejścia. Aktualna wiedza naukowa wskazuje, że dieta keto nie jest optymalnym modelem żywieniowym dla maksymalizacji hipertrofii mięśniowej, szczególnie u osób trenujących siłowo o wysokiej intensywności i objętości.
Jednym z głównych ograniczeń jest niska dostępność glikogenu mięśniowego. Węglowodany odgrywają istotną rolę w treningach siłowych i beztlenowych, wspierając zdolność do wykonywania pracy o wysokiej intensywności oraz regenerację powysiłkową. W warunkach diety ketogenicznej zapasy glikogenu są ograniczone, co u części osób może prowadzić do spadku wydajności treningowej, trudności z progresją obciążeń oraz mniejszego bodźca hipertroficznego.
Nie oznacza to jednak, że na diecie ketogenicznej nie da się utrzymać masy mięśniowej. Przy odpowiedniej podaży białka, dobrze zaplanowanym treningu oraz właściwej adaptacji metabolicznej możliwe jest zachowanie istniejącej masy mięśniowej, a u osób początkujących nawet jej niewielki przyrost. Proces ten jest jednak zazwyczaj wolniejszy i mniej efektywny niż w modelach żywieniowych uwzględniających umiarkowaną ilość węglowodanów.
Z tego względu dieta ketogeniczna znajduje zastosowanie przede wszystkim w okresach redukcji tkanki tłuszczowej lub poprawy parametrów metabolicznych, natomiast w fazach nastawionych na intensywne budowanie masy mięśniowej często ustępuje miejsca innym strategiom żywieniowym. Wybór modelu diety powinien być zawsze uzależniony od aktualnego celu treningowego, stanu zdrowia oraz indywidualnej reakcji organizmu.
Dieta ketogeniczna, insulinooporność i cukrzyca
Jednym z najlepiej udokumentowanych obszarów zastosowania diety ketogenicznej jest jej wpływ na gospodarkę insulinową. Ograniczenie węglowodanów prowadzi do obniżenia poziomu insuliny i poprawy kontroli glikemii.
U osób z insulinoopornością i cukrzycą typu 2 dieta ketogeniczna może poprawiać parametry metaboliczne. W takich przypadkach powinna być jednak prowadzona pod ścisłą kontrolą medyczną, zwłaszcza u osób przyjmujących leki obniżające poziom glukozy.
Dla kogo dieta ketogeniczna nie będzie odpowiednia
Dieta ketogeniczna nie jest rozwiązaniem uniwersalnym. Ostrożność powinny zachować osoby z chorobami nerek, wątroby, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby z historią zaburzeń odżywiania. Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny i konsultacji ze specjalistą.
Podsumowanie
Dieta ketogeniczna nie jest dietą uniwersalną ani rozwiązaniem dla każdego. Jest natomiast dobrze poznanym narzędziem metabolicznym, które od lat funkcjonuje w medycynie i dietetyce klinicznej. Jej skuteczność w redukcji tkanki tłuszczowej oraz poprawie parametrów gospodarki węglowodanowej została potwierdzona w licznych badaniach naukowych, jednak jej stosowanie wymaga wiedzy, kontroli i świadomego podejścia.
Kluczowe znaczenie ma zrozumienie mechanizmu ketozy, odpowiednie proporcje makroskładników oraz monitorowanie reakcji organizmu. Dieta ketogeniczna może przynieść korzyści u wybranych osób, szczególnie w kontekście zaburzeń metabolicznych, ale nie jest optymalnym wyborem w każdym celu, zwłaszcza w okresach nastawionych na budowanie masy mięśniowej.
Jak w przypadku każdej interwencji żywieniowej, decyzja o jej zastosowaniu powinna być poprzedzona rzetelną analizą i w razie potrzeby konsultacją ze specjalistą.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o dietę ketogeniczną
Co to jest dieta keto i na czym dokładnie polega
Dieta ketogeniczna to model żywienia, w którym znacząco ogranicza się węglowodany, a głównym źródłem energii stają się tłuszcze. Celem diety nie jest samo „jedzenie tłuszczu”, ale wprowadzenie organizmu w stan ketozy, czyli sytuację, w której produkuje on ciała ketonowe i wykorzystuje je jako paliwo zamiast glukozy. To podejście metaboliczne, a nie chwilowa moda żywieniowa.
Ile węglowodanów można jeść na diecie keto
Najczęściej jest to poniżej 50 g węglowodanów netto dziennie, choć u wielu osób granica ta jest jeszcze niższa. Dokładna ilość zależy od indywidualnej tolerancji, aktywności fizycznej i metabolizmu. Przekroczenie tej wartości może uniemożliwić wejście w ketozę lub spowodować szybkie wyjście z tego stanu.
Czy na diecie keto trzeba liczyć makroskładniki
Tak. Dieta ketogeniczna wymaga kontroli spożycia makroskładników, zwłaszcza na początku. Zbyt duża ilość białka lub węglowodanów może zahamować ketozę. Liczenie nie jest celem samym w sobie, ale narzędziem pozwalającym utrzymać odpowiednie proporcje i świadomie prowadzić dietę.
Czy na diecie keto trzeba liczyć kalorie
Nie zawsze, ale warto mieć ich orientacyjną świadomość. Ketoza nie znosi praw fizjologii. Nadwyżka energetyczna nadal może prowadzić do wzrostu masy ciała. U części osób dieta keto naturalnie zmniejsza apetyt, ale nie jest to reguła.
Jak sprawdzić, czy jestem w ketozie
Jedynym obiektywnym sposobem jest pomiar ciał ketonowych. Można to zrobić poprzez:
- testy ketonów w moczu
- pomiar ketonów we krwi
Subiektywne odczucia, takie jak brak głodu czy „lepsza energia”, nie są wiarygodnym potwierdzeniem ketozy.
Po jakim czasie wchodzi się w ketozę
U większości osób proces ten trwa od 2 do 7 dni, ale pełna adaptacja metaboliczna może zająć kilka tygodni. Wiele zależy od wcześniejszego sposobu żywienia, poziomu aktywności fizycznej oraz stopnia ograniczenia węglowodanów.
Czy można być na diecie keto i nie być w ketozie
Tak. To bardzo częsta sytuacja. Można jeść produkty uznawane za „keto”, a jednocześnie nie osiągać ketozy z powodu zbyt dużej ilości białka, węglowodanów lub braku kontroli porcji. Dlatego tak ważne jest liczenie i pomiary.
Czy dieta keto jest bezpieczna
Dieta ketogeniczna jest uznawana za bezpieczną u zdrowych osób, jeśli jest prawidłowo prowadzona. Nie jest jednak dietą uniwersalną. W przypadku chorób przewlekłych, przyjmowania leków, ciąży lub karmienia piersią konieczna jest konsultacja ze specjalistą.
Czy dieta keto jest dobra na redukcję tkanki tłuszczowej
Badania pokazują, że dieta ketogeniczna może być skuteczna w redukcji tkanki tłuszczowej, zwłaszcza u osób z insulinoopornością. Wynika to głównie z obniżenia poziomu insuliny, stabilizacji glikemii oraz zmiany głównego źródła energii.
Czy dieta keto jest dobra na budowanie masy mięśniowej
Dieta ketogeniczna nie jest optymalnym wyborem w okresie nastawionym na budowanie masy mięśniowej. Ograniczona dostępność glikogenu mięśniowego może utrudniać intensywne treningi siłowe i proces hipertrofii. Utrzymanie masy mięśniowej jest możliwe, ale jej aktywne zwiększanie bywa trudniejsze.
Czy dieta keto wpływa na hormony
Tak, dieta ketogeniczna wpływa na gospodarkę hormonalną, zwłaszcza na insulinę. U części osób może również oddziaływać na hormony tarczycy lub gospodarkę kortyzolową, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu bez odpowiedniej kontroli energetycznej.
Czy dieta keto pomaga przy insulinooporności
Badania kliniczne wskazują, że dieta ketogeniczna może poprawiać wrażliwość insulinową i kontrolę glikemii. W przypadku insulinooporności lub cukrzycy typu 2 powinna być jednak prowadzona pod kontrolą lekarza, zwłaszcza jeśli stosowane są leki.
Czy dieta keto jest dla każdego
Nie. Dieta ketogeniczna nie będzie odpowiednia dla wszystkich. Ostrożność powinny zachować osoby z chorobami nerek, wątroby, zaburzeniami odżywiania oraz kobiety w ciąży i karmiące. Każdy przypadek powinien być oceniany indywidualnie.
Podstawa naukowa
Poniższe publikacje stanowią podstawę merytoryczną artykułu i obejmują zarówno aktualne badania kliniczne oraz prace przeglądowe dotyczące diety ketogenicznej, jak i publikacje historyczne, które miały istotny wpływ na rozwój tego modelu żywienia w medycynie.
Publikacje współczesne – metabolizm, redukcja tkanki tłuszczowej, masa mięśniowa
- Paoli A. et al., Beyond weight loss: a review of the therapeutic uses of very-low-carbohydrate (ketogenic) diets, European Journal of Clinical Nutrition, 2013
- Volek J.S., Phinney S.D., A New Look at Carbohydrate-Restricted Diets, Journal of Nutrition, 2012
- Feinman R.D. et al., Dietary carbohydrate restriction as the first approach in diabetes management, Nutrition, 2015
- Bueno N.B. et al., Very-low-carbohydrate ketogenic diet v. low-fat diet for long-term weight loss, British Journal of Nutrition, 2013
- Wilson J.M. et al., The effects of ketogenic dieting on body composition, strength, power, and hormonal profiles, Journal of Strength and Conditioning Research, 2020
Kontekst historyczny diety ketogenicznej
- Wilder R.M., The effects of ketonemia on the course of epilepsy, Mayo Clinic Proceedings, 1921 – jedna z pierwszych publikacji opisujących zastosowanie diety ketogenicznej w leczeniu padaczki lekoopornej. Praca ta stanowi historyczną podstawę klinicznego wykorzystania ketozy w medycynie i zapoczątkowała rozwój diety ketogenicznej jako interwencji terapeutycznej, na długo przed jej współczesnym zastosowaniem w dietetyce.

Sandra Mikulska – fizjoterapeutka i specjalistka od treningu medycznego, pasjonatka holistycznego podejścia do ciała i ruchu. Wspiera w budowaniu zdrowia, dobrego samopoczucia fizycznego i psychicznego oraz utrzymaniu sprawności na każdym etapie życia.
Najnowsze:
